تبليغاتX
گلبانگ - شعر و نقد شعر(بخش هفتم)
مهدی تقی نژاد

شعرها و نقدهايي كه در ادامه مي آيد پيشتر در وبلاگ انجمن مجازي نقد شعر و برخي وبلاگ هاي ديگر ارايه كرده ام. از آنجا كه اين نوشته ها به صورت پراكنده بوده، گردآوري آنها مي تواند مفيد باشد. نظر دوستان را ارج مي نهم. 

شعر از فدرس ساروي:

فرض کن یو آر مای فرست لیدی دارد پخش می شود
مجلس ختم پدربزرگ لاله است _ در رنگهای زرد و قرمز و احتمالن کمی سفید _
تا خورده ام و افتاده ام و یک گوشه را لیس می کشم
من سردم است و هوا یک ابر تویش گیر کرده است
به زمین و آسمان می مالد و با شلنگ رویش آب می ریزم
کشتی دارد می رود توی عرشه
یک ملوان و یک ناخدا :
لنگر توی آبفشان نهنگ گیر کرد دارم می کشم
مرد درد دارد
نوک عرشه را سوهان می زنم
براده پاشیده باشد و تصویر چند صدم ثانیه
متوقف شده ام
این آخرین خوابی بود که دیوید دید و ترسیدم

بابا دیروز تماس گرفته گفت زنده مرده شده نخواسته تازه باشه کهنه شده شاده غمگینه ریخته پاشیده دنده به دنده ساییده شنیده که راه راه ماهه شاهراهه دسته دسته زمینه سفینه داره بفرسته خسته خسته آزاده ... آزاده ... آزاده ... فید تو وایت اند آیم استیل هیر ... کام آن گرل!

گود زورخانه است
مردم جمع شده اند و دارند - یکدست می زنند -
پهلوان پهلوان پهلوان
ریتم اوج گرفته ، درست مثل حالا که لاکپشتت را گندیده پای درختچه های گل یخ پیدا کنی غذا در انتظار بادمجان است با قیمه های دل و روده و تو هفتاد هزار بار تا شب بالا می آوری بالای سرت با لای موهایت با لاله های گوشهایت با بال بال زدنهای تمام روزهای عمرت ...

هوا سرد است این را از زن هواشناس پرسیدم
گفت من زن هرکس ، زن هر ناکس
اوه دمن آی واز یور فرست لیدی ایون بیفور مای بیرث دی
تو چی گفتی؟
گفتم که ... من ... من ... من ...
نگفتم ؟
هوا گرم است
این را مرد هوانشناس پدر دار دار دار می کند

 نقد شعر:

يکی از کارکردهای مهم و رسالت های اساسی شعر حفاظت و پاسداری از زبان است. در واقع شاعران راستين در هر دوره زمانی پاسداری از زبان را از وظايف مهم خود می دانسته اند. فردوسی بزرگ سی سال رنج را تحمل می کند تا زبان پارسی را زنده نگه دارد: بسی رنج بردم در اين سال سی/ عجم زنده کردم بدين پارسی. سعدی، حافظ و مولانا و شاعران ديگر نيز به نوبه خود و به شکل های ديگر در اين پاسداری نقش ايفا کرده اند و اين رسالت را به انجام رسانده اند و اين گونه است که ادبيات فارسی پويا و بالنده به راه خود ادامه می دهد. اگرچه شعر به عنوان کلام برتر بخش قابل توجهی از اين رسالت را به دوش دارد اما اين وظيفه تنها به عهده شاعران نبوده است. چنان که تاريخ بيهقی از غنی ترين و استوارترين متون ادب فارسی شناخته می شود. در روزگار معاصر نيز يکی از دغدغه های شاعران و نويسندگان بزرگ، پاسداری از زبان و حفظ بالندگی آن بوده است. با نگاهی به آثار شاعرانی چون نيما، اخوان، شاملو و ... ميزان تعهد آنها را نسبت به زبان آشکارا مشاهده می کنيم.
نوگرايی، سلامت زبان، گستردگی واژگانی، ايجاز، ترکيب سازی، پاکيزگی و ... از ويژگی های مهم زبان است که شاعر می تواند با اهميت بخشی به آنها سهم خود را در پاسداری از زبان ايفا کند.

با اين مقدمه به سراغ شعر می رويم: شعر را می توانيم يک فضای کلی بگيريم که در درون آن صحنه های متعددی قرار داده شده است. صحنه هايی که شاعر به خوبي ايجاد کرده و در سطرها پراکنده است مثل اين دو سطر كه ديگر در شعر تكرار نمي شود: هوا يک ابر تويش گير کرده است/ مجلس ختم پدر بزرگ لاله است.
(فرض کن يو آر مای ... فرست ليدی دارد پخش می شود) اين سطر هم جزو کار محسوب می شود و هم محسوب نمی شود. جزو کار محسوب می شود چون در ابتدا آمده و هيچ جا اشاره نشده که جزو شعر نيست. جزو کار محسوب نمی شود چون توضيحی برای مشخص کردن فضای کلی است و از ويژگی های شعری چون خيال انگيزی نيز برخوردار نيست. اين سطر در واقع آغازی است بر تصوير (صحنه) کلی.
با ورود به سطرهای بعدی کار نوعی سياليت و معلق بودن واژه ها و سطرها را شاهديم که در فضا رها شده اند و ترکيبی ناهمگون و بی هدف را ايجاد کرده اند. ترکيبی که هيچ شباهتی به شعر و ادبيات سرزمين ايران ندارد.
به نظر می رسد در پروژه جهانی سازی – و نه پروسه جهانی شدن- که قرار است شاعران ايران و چين و ژاپن و فرانسه و ... شبيه بدامن سازهای امريکا شعر بگويند و شعر از ماهيت و هويت خود فاصله بگيرد و تنها دارای فرم – و آن هم نه فرم مبتنی بر معيارهای زيبايی شناختی خودی – باشد؛ رسالت شاعر در پاسداری از زبان، محتوی و ساختار شعر فارسی سنگين تر و اجتناب ناپذيرتر است.

 

+ نوشته شده در  سه شنبه سیزدهم اسفند 1387ساعت 12:10  توسط مهدي تقي نژاد | 
 
صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ
این وبلاگ دربرگیرنده مقالات، نقدها و نوشته های چاپ شده و چاپ نشده این قلم است. برآنم دست کم هفته ای یک بار به روز شود. حضور و نگاه شما را ارج می نهم.

پیوندهای روزانه

آرشیو پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
آبان 1388
مهر 1388
شهریور 1388
مرداد 1388
تیر 1388
خرداد 1388
اردیبهشت 1388
فروردین 1388
اسفند 1387
بهمن 1387
دی 1387
آذر 1387
آبان 1387
مهر 1387
شهریور 1387
مرداد 1387
تیر 1387
خرداد 1387
اردیبهشت 1387
فروردین 1387
اسفند 1386
بهمن 1386
دی 1386
آذر 1386
آبان 1386
مهر 1386
شهریور 1386
مرداد 1386
تیر 1386
خرداد 1386
اردیبهشت 1386
فروردین 1386
اسفند 1385
بهمن 1385
دی 1385
آذر 1385
آبان 1385
آرشیو موضوعی
کتاب های منتشر شده این قلم:
1. باز این چه شورش است(1377)
2. نیلوفر کبود (1378)
3. به یاد جلال (1379)
4. در آستانه حیدر (1380)
5. انتظار سبز (1382)
6. مساجد کازرون (1384)
7. لطفاَ حرکت کنید(شعر) زیر چاپ
پیوندها
گلبن(مهدی تقی نژاد)
فرهنگ نوشت(مهدی تقی نژاد)
كازرون نيوز
رضا صنعتی
مهدي صنعتي
هادي صحرابان
جواد بهنامي
محمد رضا صفرزاده
حسام مرحمتي زاده
كازرون نوشت
حسين خرسند
كازرون در اينترنت
مديريتي بر جنوب كشور
قاسم مرادي
بابونه
امين پرهيزكار
فرشته
امین سیاح پور
شعر عاشورايي
مسعود كرميان
علي اكبر عباسيان
سيد حسين مرتضوي
حسن پرويزي
معلم(ليلا سياح پور)
بهشت
رضا آباديخواه
سید مجتبی امامی
ابراهيم جاگراني
محمودرضا پولادي
فرهمندپور
محمدهادي علي بابايي
علي مرادي
عباس دادوند
محمد جعفر جوشن
محمد علي مختاري
علي تقي نژاد
گلك
پرويز رمضاني
امين رضوي فرد
گل بانو
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM